BKK Trains.com

Author Topic: ทำความรู้จักกับ...ชานชาลา...รูปแบบต่างๆ  (Read 4327 times)

0 Members and 1 Guest are viewing this topic.

Offline bkktrains.com

  • Administrator
  • Jr. Member
  • *****
  • Posts: 80
  • คะแนน : 0
  • BKK Trains.com Admin
    • BKK Trains.com :: Bangkok Trains Network and Community
ทำความรู้จักกับ...ชานชาลา...รูปแบบต่างๆ


หากพูดถึงสถานีรถไฟแล้ว สิ่งที่ทุกคนจะลืมไปไม่ได้เลยนั่นคือ “ชานชาลา (Platform)” ซึ่งเป็นจุดสำคัญที่สุดสำหรับผู้โดยสารรถไฟ เพราะหากไม่มี “ชานชาลา” ผู้โดยสารคงไม่สามารถขึ้นรถไฟได้แน่นอน “ชานชาลา” หรือ “Platform” ในภาษาอังกฤษ เป็นสิ่งปลูกสร้างชนิดหนึ่ง ที่สร้างขนานกับทางรถไฟในเขตสถานีรถไฟ เป็นสิ่งที่จัดไว้ให้สำหรับให้ผู้โดยสารใช้ขึ้นหรือลงจากรถไฟ โดยในสถานีรถไฟหนึ่งๆ นั้น อาจจะมีชานชาลามากกว่า 1 ชานชาลาก็เป็นได้ ซึ่งหากกรณีที่มีชานชาลามากกว่า 1 ชานชาลา มักจะใช้ตัวเลข หรือตัวอักษร ในการกำหนดชานชาลา เพื่อความสะดวกในการเดินทางของผู้โดยสาร อย่างเช่น สถานีรถไฟกรุงเทพ จะมี 12 ชานชาลา กำหนดตัวเลข ชานชาลาที่ 1 ถึง ชานชาลาที่ 12 เป็นต้น

สำหรับชานชาลารถไฟในปัจจุบันนั้น จะมีความสูงของชานชาลาอยู่ 2 ระดับ คือ

1.   ชานชาลาต่ำ (Low-Height platform)


ชานชาลาต่ำนั้น ระดับความสูงของพื้นชานชาลานั้น จะมีความสูงจากระดับสันรางไม่มาก หรือมีความสูงเท่ากับระดับสันรางรถไฟ ซึ่งชานชาลาต่ำ จะใช้ในสถานีรถไฟ ของการรถไฟแห่งประเทศไทยทั้งหมด (ยกเว้นรถไฟฟ้า Airport Rail Link และรถไฟฟ้าสายสีแดง) ทั้งนี้การใช้ชานชาลาต่ำมักจะทำให้การขึ้นลงของผู้โดยสารช้าลง เนื่องจากต้องใช้ระยะเวลา และความระมัดระวังในการขึ้นลงเพิ่มมากขึ้น และเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุต่อผู้โดยสารได้

2.   ชานชาลาสูง (High-Height platform)


ชานชาลาสูงนั้น ระดับความสูงของพื้นชานชาลา จะสูงจากระดับสันรางมากอย่างเห็นได้ชัด (ประมาณ 1.10 เมตร) ซึ่งชานชาลาสูงนี้ จะใช้กับสถานีรถไฟฟ้าทุกสถานี และด้วยความสูงที่สูงจากสันรางมาก จะทำให้ระดับของพื้นชานชาลานั้น มีความสูงเท่ากับระดับพื้นของตู้โดยสารรถไฟ ทำให้การเข้า-ออกของผู้โดยสารทำได้อย่างรวดเร็ว และลดเวลาในการจอดที่สถานีลงได้ นอกจากนี้ยังเพิ่มความปลอดภัยให้กับผู้โดยสารจากการพลัดตกจากตู้โดยสารได้เช่นทั้ง ทั้งนี้การใช้ชานชาลาแบบนี้ ยังมีข้อควรระวังคือ ช่องว่างระหว่างรถและชานชาลา หรือ Platform gap ซึ่งหากช่องว่างนี้ มีระยะห่างมากเกินไป อาจทำให้เกิดการสะดุดล้มของผู้โดยสารได้

สำหรับการจัดรูปแบบชานชาลานั้น สามารถแบ่งออกได้เป็น 4 รูปแบบ ดังนี้

1.)    ชานชาลาด้านข้าง (Side Platform)


ชานชาลาด้านข้าง หรือ Side Platform จะเป็นรูปแบบการจัดวางชานชาลาแบบที่ง่ายที่สุด ไม่ต้องมีการเบี่ยงเส้นทางรางรถไฟให้ยุ่งยาก โดยจัดวางชานชาลาที่บริเวณด้านข้างของรางรถไฟ ชานชาลาด้านข้างสามารถมีในสถานีที่มีชานชาลาตั้งแต่ 1 ชานชาลาขึ้นไป แต่การจัดวางชานชาลารูปแบบนี้ หากเป็นชานชาลาสูง จะไม่สามารถเดินข้ามรางรถไฟได้โดยตรง ต้องอาศัยสะพานลอย หรือทางลอด เป็นตัวเชื่อมระหว่างชานชาลา ทั้งนี้การใช้ชานชาลารูปแบบนี้ จะทำให้สิ้นเปลืองอุปกรณ์อำนวยความสะดวก และพนักงานประจำชานชาลาเป็นอย่างมาก เนื่องจากต้องแยกออกเป็นทั้งหมด  ชุด/ชานชาลา เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้โดยสารในชานชาลานั้นๆ

   ชานชาลารูปแบบนี้ สามารถพบได้ในระบบรถไฟฟ้า BTS ยกเว้นสถานีสยาม, รถไฟฟ้า MRT ที่สถานีคลองเตย และสถานีบางซื่อ รวมไปถึงส่วนต่อขยายสายสีน้ำเงินที่เป็นสถานียกระดับ, รถไฟฟ้า Airport Rail Link


2.)    ชานชาลาเกาะกลาง (Island Platform)


ชานชาลาเกาะกลาง หรือ Island Platform จะเป็นรูปแบบการจัดชานชาลาที่จัดวางตัวชานชาลาไว้กึ่งกลางระหว่างรางรถไฟ 2 เส้น ซึ่งใน 1 ชานชาลาเกาะกลางนั้น จะแบ่งออกเป็น 2 ชานชาลาย่อยเสมอๆ ทั้งนี้ชานชาลาเกาะกลางจะมีความยุ่งยากในการก่อสร้างมากกว่าชานชาลาด้านข้าง เนื่องจากจะต้องมีการเบี่ยงเส้นทางรถไฟออกจากกัน (ในกรณีทางวิ่งยกระดับ) และมีปัญหาเรื่องการจัดวางเสารองรับตัวชานชาลาในพื้นที่ด้านล่าง แต่ทั้งนี้ ข้อดีของชานชาลาเกาะกลางคือ การจัดสิ่งอำนวยความสะดวก และพนักงานประจำชานชาลา ในจำนวนที่น้อยกว่าชานชาลาด้านข้างได้ เนื่องจากพื้นที่ของชานชาลาทั้ง 2 นั้น อยู่บนพื้นที่เดียวกัน ผู้โดยสารทั้ง 2 ชานชาลาสามารถใช้สิ่งอำนวยความสะดวกร่วมกันได้ นอกจากนี้ ชานชาลาเกาะกลางนั้น สามารถทำให้การเปลี่ยนเส้นทางระหว่างรถไฟ 2 สาย ทำได้ง่ายยิ่งขึ้น เพียงแค่เดินข้ามชานชาลาเท่านั้น (Cross Platform Interchange) ดังนั้น สถานีที่เป็นจุดเชื่อมต่อโดยส่วนใหญ่ มักจะใช้ชานชาลาเกาะกลางทั้งหมด เช่นสถานีสยาม ของรถไฟฟ้า BTS

   ชานชาลาเกาะกลาง สามารถพบได้ในสถานีส่วนใหญ่ของรถไฟฟ้า MRT และรถไฟฟ้าสายสีม่วง รวมไปถึง สถานีสุวรรณภูมิ ของรถไฟฟ้า Airport Rail Link


3.)    ชานชาลาอ่าวยื่น (Bay Platform)


ชานชาลาอ่าวยื่น หรือ Bay Platform จะเป็นรูปแบบของชานชาลารถไฟในสถานีปลายทางที่เป็นจุดสิ้นสุดเส้นทางรถไฟ โดยจะเป็นกลุ่มของชานชาลาด้านข้าง และชานชาลาเกาะกลาง รวมเข้าด้วยกัน แต่จะมีทางเข้าออกชานชาลา และพื้นที่ที่เชื่อมต่อระหว่างชานชาลาอยู่บริเวณด้านที่เป็นจุดสิ้นสุดของรางรถไฟ สำหรับในประเทศไทยนั้น ชานชาลารูปแบบนี้ที่เป็นที่คุ้นเคยของผู้คนส่วนใหญ่คือ สถานีรถไฟกรุงเทพ หรือหัวลำโพง

4.)    ชานชาลาต่างระดับ (Split Platform)


ชานชาลาต่างระดับ หรือ Split Platform มีอีกชื่อเรียกหนึ่งคือ ชานชาลาซ้อน (Stack Platform) จะเป็นกลุ่มของชานชาลาที่ประกอบด้วย ชานชาลาด้านข้าง หรือชานชาลาเกาะกลาง ตั้งแต่ 2 ชานชาลาขึ้นไป โดยจัดวางชานชาลาซ้อนกันในแนวดิ่ง เพื่อช่วยให้ประหยัดพื้นที่ในการก่อสร้างมากยิ่งขึ้น ในกรณีที่มีพื้นที่จำกัด เช่นสถานีสามย่าน สีลม และลุมพินี ของรถไฟฟ้า MRT (ชานชาลาข้างซ้อน : Stack Side Platform) หรือเป็นจุดเชื่อมต่อการเดินทางระหว่างเส้นทางรถไฟฟ้า เช่นสถานีสยาม ของรถไฟฟ้า BTS (ชานชาลาเกาะกลางซ้อน : Stack Island Platform) หรือ สถานี Promenade ของรถไฟฟ้า สาย Circle Line ประเทศสิงคโปร์ (ชานชาลาข้างซ้อน 4 ชั้น : Stack Side Platform, 4 level)

นอกจานี้ การจัดชานชาลารูปแบบต่างๆ ยังขึ้นอยู่กับสภาพพื้นที่ก่อสร้าง เขตทาง เขตสถานี และงบประมาณในการก่อสร้างอีกด้วย

BKK Trains.com
14 เมษายน 2557
BKK Trains.com :: Bangkok Trains Network and Community

Offline MontriPro

  • Newbie
  • *
  • Posts: 2
  • คะแนน : 0
มันก็คล้ายกันทั้งนั้นเลยนะ

Offline Hansardar

  • Newbie
  • *
  • Posts: 2
  • คะแนน : 0
รับทราบครับผม

Offline Yongaunsunra

  • Newbie
  • *
  • Posts: 2
  • คะแนน : 0
เข้าใจขึ้นเยอะเลยครับ

Offline Gritsanatt

  • Newbie
  • *
  • Posts: 2
  • คะแนน : 0
ผมก็สงสัยตั้งนาน ว่ามันต่างกันยังไง

Offline Lilinphong

  • Newbie
  • *
  • Posts: 2
  • คะแนน : 0
ทำอย่างไรครับใครช่วยบอกผมได้บ้างครับ

Offline Chevtay

  • Newbie
  • *
  • Posts: 2
  • คะแนน : 0
เป็นข้อมูลที่ดีมากเลยครับ

Offline Juntraruk

  • Newbie
  • *
  • Posts: 2
  • คะแนน : 0
ได้รู้เรื่องใหม่ๆอีกเยอะเลย